trần tuyến

Viết tặng một người, đủ mạnh mẽ, đủ dịu dàng.  1.  29 Tết. Những ngày cuối năm đường vẫn đông, nắng lác đác mùi hanh hao, thỉnh thoảng lại tắt biến đâu mất sau mấy cục mây. Mấy ngày này cứ tưởng Saigon cũng có mùa thu. Trong ký ức của mình, mùa này ở quê là mùa của khô môi, của bầu trời xam xám, của những đốm trắng hoa sầu đâu lắc lư theo gió. Mình rất thích những ngày gần Tết ở làng, hớn hở chờ được nghỉ học, mong chờ những ngày vui hiếm hoi của năm. Khi những ông bà cụ ngồi mong chờ con cháu về, chắp tay đi quanh nhà, chốc chốc dừng lại nhìn ra ngõ. Những cô chú cũng bắt đầu bớt việc đồng, dành thời gian vun vén nhà cửa. Tụi con nít háo hức chờ quà anh chị đi xa đem về, chờ hàng quà ngày tết. Chợ quê tấp nập, thêm nhiều hoa trái. Người dân làng thường hỏi thăm nhau đã chuẩn bị được gì, kể nhau nghe những nỗi lo trước ngày đón năm mới.  Mùi ở quê thích hơn nhiều so với mùi khói bụi thị thành. Mình thường đạp xe vi vu những trưa đi học về, khi những ngày hiếm hoi trời đã ...

Con đường bò dọc một bên dãy đồi rồi đâm xuyên vào những tán cây dại lụp xụp mất hút. Nắng nhạt những ngày giáp Tết giữa bầu trời lờn lợt đắp chăn mây suốt mấy ngày qua. Mình men theo con đường mòn đất sỏi lấm bùn lầy, nửa nhớ nửa quên, lên khu mộ nhà trên những quả đồi ngoại ô.  Mỗi lần đi, mình lại sờ sợ khi qua đoạn đường hẹp bên con đập. Mấy năm trước cô mình bị tai nạn ở đó. Rồi mỗi lần đi qua ai cũng lắc đầu bảo chỗ ấy dễ tai nạn, ngay sát chân con dốc, hàng rào ngăn hết con đường chừa lại hẻm nhỏ vừa khít cho người đi bộ, không thắng kịp thì đâm thẳng hàng rào, chết ráo. Đồn lớn ra, năm sau người ta bỏ hàng rào chắn để lộ ra con đường lớn, chẳng hiểu chắn làm gì, người thì cũng đã đi. Tin cô gặp tai nạn về đột ngột một chiều gần Tết, đến tối thì cô đi. Nhà tiếc, đi coi thầy (ở làng cái gì cũng coi thầy) bảo là số cô vốn là phải chết trẻ từ lâu chứ đến được giờ là vì gánh nặng con cái. Chẳng biết đúng sai, được cái an ủi lòng người ở lại. Thôi thế cũng xong một kiếp người, ch...

Đêm.  Tôi xuống ngõ, những con phố đen nhẻm nhớp nháp vì mưa. Phố vắng. Tôi đi lang thang vô thức qua những ngã rẽ. Trời đổ mưa sa, tôi đi tiếp. Phố ướt sũng, nhầy nhầy dưới ánh đèn loang loáng. Tấp lại quán quen, cũng vô thức, quán phở quen của ngày cũ. Tôi gọi một tô phở. Nó vẫn như cũ, tô phở ấy, chỉ tôi là khác. Ngày cũ là ngày tôi mới gặp nàng, quán này, hôm đó cũng mưa. Tôi nhớ lại ngày đó, nó có gì đó chớm nở, rơm rớm, ngây ngô, giữa hai đứa tôi.  Chiều quá muộn, mặt trời mất hút đâu cả ngày, để mây gió âm âm u u như tâm trạng tôi những ngày vừa chập chững ra đời sau mấy năm mài đít trên trường, tôi chạy vội ra xe vớ lấy áo mưa, mặ, phóng xe cũng vội. Mưa hơi quá trớn, tôi ướt sũng. Đói, tôi liếc thấy quán phở nằm kế bờ tường bên cạnh đường. Tôi chần chừ, vì không mấy thích phở, nhưng đói, và bếp thì có vẻ ấm, những tối vẫn chần chừ bốn năm tích tắc. Đến cái tích tắc thứ sáu, tôi sà vào quán và ngồi ngay sát bếp.  - Cho cháu tô phở.  - Phở gì?...

Trời rục rịch vào hè, con nít bây giờ ở thị thành không còn háo hức vơi mùa hè như mình ngày trước vì hè nó còn học thêm căng hơn mùa đi học. Những ngày còn nhỏ mình không hiền lắm, cũng hiền nhưng không hiền như bây giờ.  Mùa hè của mình bắt đầu từ 3 giờ sáng, lúc mẹ vừa gánh bún lên chợ thì mình lọ mọ dậy đi gọi anh em quanh xóm. Được chừng ba bốn đứa, lui thui đi bắt nhái sớm. Mình còn tự làm cái vợt đặng bắt ếch, một con ếch bán được tiền hơn chục con nhái. Sáng sớm là lúc bọn ếch lên bờ thở, chuẩn bị cho cả ngày đầm mình trong nước dưới cái nắng khô khốc đổ lửa miền Trung.  Bắt xong mình gom lại đem cất ở nhà rồi hò cả bọn chạy thể dục về tít xóm dưới cách nhà mấy cây số, vừa chạy vừa đếm sao băng, sao đổi ngôi bay đầy. Đường làng chạy len lỏi giữa những thửa mạ xanh mướt, không nhà cao tầng, không dây điện rối mù nên trời rất cao và rộng. Chạy đến khoảng sân rộng sau làng, thường dùng làm sân bóng, cả bọn lăn ra nằm giữa cỏ. Mình quen bứt mấy cọng cỏ may còn đọng sương, ...

Em thân yêu,  Hôm qua anh đã nhận được thư của em và vui lắm. Nhờ bác trưởng trạm, bây giờ anh có thể đánh điện cho em nhưng vẫn thích viết thư hơn, thi vị hơn một chút em nhỉ? Giữa chốn thôn bản vắng vẻ, bước vào những ngày cuối năm, trời đổ một màu tro xám khiến anh có chút bơ vơ, vội viết cho em vài dòng kể lể trút bớt nỗi lòng thương nhớ.  Vụt một cái anh đã bỏ thành phố lên làm bác sĩ đất cao nguyên được mấy năm rồi, em. Ngày ấy, anh bảo muốn lên đây tìm cảm giác mới, tìm kiếm hạnh phúc cho riêng mình nhưng cái chính vẫn là ham chơi thôi em ạ. May mắn là em hiểu anh và không phản đối. Lánh xa cuộc sống thị thành với đầy những lừa lọc bon chen để đến với chốn nghèo khó thiếu thốn nhưng thừa thải những tấm lòng này, anh hiểu hơn một chút về hạnh phúc. Thỉnh thoảng có vài đứa bạn lên thăm hỏi sao không về, anh nói rằng ở đây tao giác ngộ rồi chúng mày ạ. Nó trố mắt hỏi giác ngộ cái gì, anh bảo là hạnh phúc. Hôm sau chúng nó về đồn rằng thằng đó bị hâm rồi!  Em, ở đây vắ...

​ Như là đồng nội hương từ cồn cội thời gian lòng anh đắm vội tình mong hè hội đại ngàn. Như là cánh nhạn vân mồng thấu cõi quan san về như gió thoảng hồn anh thấm mỏi địa đàng. Như là mây trắng anh yêu tháng ngắn năm dài đêm về ngóng nắng trăng ngà trẫy bóng tình lai. Mùa không xuân vẫn mơ xanh màu luống tuổi tình chưa trọn xin nồng bến mộng tương tư. Saigon, 7.2017

Một chuyện nho nhỏ về tình người, tôi không nhớ rõ lắm, không biết rõ lắm về nhân vật hư ảo này. Tôi chỉ là người kể lại, cho những ai muốn nghe thôi. Nghe thôi tức là nghe rồi thì thôi, rồi quên...  Tình người là ai? Lớn hay nhỏ, từ đâu đến? Không ai biết, tôi cũng không biết, nhưng tôi thấy nó cũng lâu lắm rồi, nhất là từ dạo tôi hay bắc cái ghế ngồi đọc sách trước thềm nhà trọ mỗi buổi chiều. Tôi đồ là nó cũng còn trẻ lắm, thằng tình người ấy, trạc tuổi tôi chớ cũng không hơn. Chỉ là khuôn mặt nó hằn in nét khắc khổ của một quãng đời bị cõi người hắt hủi. Cuộc sống hiện đại vốn đã mang nhiều nhọc nhằn, sống cho mình và cho gia đình là quá mệt mỏi, ai thừa sức mà vác thêm cái của nợ như nó. Tôi là đứa vô tư vô tâm, nên không mấy khi tôi để ý cái sự xoay vần của xã hội, dẫu nó có đẹp lên hay là xấu đi chăng nữa. Bởi vậy, tôi cứ ngờ ngợ, cứ là lạ khi biết mình hay nhìn nó, thằng tình người ấy. Buổi chiều trên đường về nhà, tôi nhác thấy bóng dáng nó đang vật vờ đi qua ng...

Có một lần ngồi thuyền lững lờ xuôi dọc sông Hương, nghe người con gái Huế hát mấy khúc nam ai nam bằng, mới thấm cái hồn của Bùi Giáng: Dạ thưa xứ Huế bây chừ Vẫn còn núi Ngự bên bờ sông Hương Tôi đặt chân đến Huế giữa mùa hè nhưng có vẻ mảnh đất ấy vẫn điềm nhiên không vướng chút bụi bặm của mùa. Nước sông Hương vẫn lờ đờ uể oải, và con người nơi đây vẫn khoan thai như ngàn đời nay vẫn thế. Ngồi trên thuyền giữa khung cảnh ấy cảm giác như ai cũng có thể trở thành thi sĩ, tôi vội lên bờ trước khi phọt ra mấy bài thơ con cóc thì khổ thiên hạ. Tản bộ trên con đường ven sông, hàng phượng hai bên đường đỏ rịm giữa buổi trưa, cảm giác ngột ngạt tự ập tới. Bất giác tôi nhớ đến một con đường phượng đỏ, ngày đó cũng một buổi trưa hè, tôi tự hỏi liệu có còn dòng nước mắt của người con gái ấy thổn thức đợi chờ? Tôi mỉm cười với kỉ niệm, kỉ niệm - những nuối tiếc êm đềm lúc ta về già, tôi hay gọi thế. Những hình ảnh từ kí ức đua nhau tràn về, trời đổ nắng chang chang,...

Những ngày rảnh rỗi, con người trở nên rất lung, hoặc chỉ có mình mình là lung. Mưa nắng trộn với nhau một cách gượng gạo, ngày không ra ngày, mùa không ra mùa. Kiểu ấy, thì không gì hay bằng trùm mền ngủ đông. Mình làm vậy, với một cuốn sách. Rồi cuốn sách lại khiến mình nghĩ vẩn vơ dở hơi. Rồi quan trọng là, lòng mình tự nhiên dậy sóng như kẻ mới yêu. Đúng hơn, quay lại phút ban đầu làm kẻ mới yêu, sau nhiều bận yêu đương không ra gì, rồi tự thấy tốt nhất không nên yêu đương gì. Bệnh hoạn ghê gớm, bệnh tương tư. Đói. Mình gấp sách, bật dù đi lò mò quanh mấy con hẻm tìm đồ cho cái bụng. Mưa lất phất. Con đường hẹp hơn, nhầy nhớp hơn và vắng hơn. Mình cứ đi, vừa đi vừa nghĩ đến những điều dớ dẩn. Mưa lất phất. Ông bác bán bún riêu ngồi co ro dưới cái dù không đủ che mưa, hàng gánh vắng tênh. Mình ghé lại, gọi một tô. Mưa lất phất. Mình dựng thêm cây dù nữa, che mưa đủ chổ để ăn. Rồi ăn, vừa ăn vừa nghĩ đến lần bị ngộ độc thức ăn trước. Nhưng vẫn ăn. Mưa vẫn lất phất. Mình bu...

Nước mắm thì có lạ lùng gì mà nói? Vậy mà lại có lắm điều hay và lạ về cái thứ quen thuộc ấy, mà có khi cả Việt Nam cong cong nằm vừa vặn trong cái chén nhỏ ấy. Mỗi khi có dạo nói chuyện với những người bạn nước ngoài đến đất Việt du lịch, tôi lại hay cà kê chuyện ăn uống (tâm hồn tinh tế được nhiêu đó thôi, còn lại là dung tục). Điều đặc biệt của ẩm thực phương Tây, theo họ và theo sự mạo muội đánh giá của tôi, là ở nước sốt. Mỗi món ăn được bày lên dĩa với dao với nĩa ấy, có khác biệt và đặc sắc đều ở phương thức chế tạo nước sốt của người đầu bếp. Và đôi khi, những đầu bếp trứ danh hơn thua nhau ở cách làm nước sốt. Thế thì ở xứ mình, tôi nghĩ không gì đa dạng và ‘rối rắm’ hơn chén nước chấm. Khi những người ngoại quốc chấm miếng thịt với nước mắm, họ hỏi ‘what’s this?’. Tôi chẳng biết trả lời gì ngoài ‘fish sauce’, như bao đời trên các nhãn mác đã in sẵn một cách đồng điệu như thế. Rồi lại hỏi tại sao lại là ‘fish sauce’. Thì nó là cả một trường thiên chế biến. Thiên nhi...